Chúng ta thường hay bị các con số đánh lừa như thế nào?

percent_lie

Có lần một bạn giám đốc dự án gửi báo cáo tuần cho tôi, trong đó có ghi: ngành hàng A doanh số giảm nhẹ 5%, ngành hàng B tăng trưởng mạnh 40% so với tuần trước. Như vậy nhìn chung dự án đang tăng trưởng doanh số khá tốt. Hay như bạn trưởng phòng CSKH gửi báo cáo về việc phục vụ khách hàng trong một chiến dịch bán hàng dịp Giáng Sinh và Tết tây rằng: chúng ta đã làm hài lòng 99% khách hàng, tỷ lệ không phục vụ tốt chỉ 1% là con số rất nhỏ, chấp nhận được.

Tôi là người ít quan tâm đến những con số lượng hoá khoảng thế này, khoảng thế kia mà thường nhìn vào các con số cụ thể. Nếu bình thường thì rõ ràng khi nhận được các báo cáo trên, nhiều người sẽ gật gù và mỉm cười hài lòng. Nhưng không, doanh số hàng tuần của ngành hàng A là 3 tỷ đồng, giảm 5% tức là mất 150 triệu đồng. Trong khi đó, ngành hàng B là ngành hàng mới, doanh số hàng tuần chỉ 100 triệu đồng, tăng trưởng 40% thì chỉ là 40 triệu đồng. Xét toàn cục thì rõ ràng tuần này doanh số bị hụt mất 110 triệu đồng, vậy làm sao gọi là đang tăng trưởng doanh số tốt được?

Trong chiến dịch bán hàng mùa Giáng Sinh và Tết tây, có tổng số 20.000 khách hàng đã đến mua hàng, con số không phục vụ tốt khiến khách không hài lòng là 1% tương đương 200 khách hàng. Vậy đấy, có tới 200 khách hàng không được phục vụ tử tế thì sao lại bảo là ít? Không những chúng tôi sẽ mất 200 khách hàng này, mà sẽ mất thêm hàng nghìn khách hàng tiềm năng khác chính là người quen, bạn bè của 200 khách hàng kia – một kết quả quá tồi tệ như vậy thì chấp nhận sao được?

Gần đây, trên news feed Facebook của tôi, có nhiều bạn marketer & ad creator có khoe mình chạy quảng cáo chỉ 100đ/click. Hay có lần tôi tư vấn cho một boss về kênh quảng cáo, bạn ấy chê sao CPC, CPM đắt thế, thấy bên A, bên B giá chỉ bằng 1/2 thế này. Nhưng bạn ấy không hiểu rằng giá đắt gấp đôi nhưng chất lượng click cao gấp 5 lần thì vẫn lợi hơn rất nhiều. Ví dụ bạn bán dịch vụ tài chính doanh nghiệp, cùng số tiền bỏ ra nhưng quảng cáo trên cafeF.vn chắc chắn sẽ hiệu quả hơn trên Dân Trí, bởi Dân Trí là trang báo dành cho đại chúng, tỷ lệ người đọc quan tâm đến tài chính doanh nghiệp không cao bằng cafeF được, hay nói cách khác CR (Conversion Rate) về mảng tài chính của cafeF cao hơn nhiều so với Dân Trí.

Tương tự như vậy, trong chiến lược bán hàng nhằm thu hút khách hàng, các cửa hàng thường hay tạo cảm giác đang saleoff mạnh lên tới 50-60%. Nhưng thực tế chỉ những sản phẩm giá trị nhỏ mới được mang ra saleoff % cao như vậy, vì 50% của sản phẩm trị giá 100.000đ vẫn không thể bằng 10% của sản phẩm trị giá vài triệu đồng.

Để tránh bị đánh lừa bởi những con số, các nước phương tây ngày nay đã không còn áp dụng công thức % để định nghĩa tỷ lệ sai số cho phép nữa, mà họ dùng công thức 1/1.000.000 – nghĩa là trong 1.000.000 đơn vị chỉ được phép cho sai sót 1 đơn vị. Và khi báo cáo thì có thể nhìn thấy rõ có bao nhiêu đơn vị cụ thể bị sai sót mà không bị con số % đánh lừa nữa.

Tôi chỉ muốn nói rằng, hãy tỉnh táo khi nhìn các con số, đừng bị chúng mê hoặc khiến ta đánh giá sai tình hình thực tế dẫn đến quyết định sai lầm.

Phản hồi bài viết